FUNDACJA SENDZIMIRA

Kurs charakteryzuje się bardzo bogatym programem i kompleksowym podejściem do problematyki. Zamysłem jest zaprezentowanie idei zrównoważonego rozwoju od podstaw, w sposób zrozumiały również dla osób nie będących ekspertami w tej dziedzinie.
Z drugiej strony, różnorodność tematów, realizacja praktycznych projektów przez uczestników, szeroka tematyka oraz otwarte podejście do tematu sprawiają, że kurs może być również atrakcyjną formą poszerzenia wiedzy i uzyskania nowego spojrzenia dla osób zajmujących się problematyką środowiskową.

 Warsztaty obejmują około 100 godzin regularnych zajęć, do tego dochodzą jeszcze mniej formalne aktywności, takie jak wycieczki, spotkania, lektura artykułów oraz projekcje video. Każdy dzień z trzech tygodni warsztatów jest szczelnie wypełniony zajęciami.

W programie kursu znajdują się m.in.: wykłady, debaty, warsztaty, gry symulacyjne, zajęcia terenowe i praktyczne projekty, obejmujące swą tematyką zagadnienia z zakresu zrównoważonego rozwoju.

Standardowy dzień kursu wygląda w następujący sposób; zajęcia odbywają się w dwóch blokach po cztery godziny, podzielonych przerwą obiadową. Wieczorem, po kolacji jest czas na indywidualne zajęcia, takie jak lektura czasopism i książek z obszernej biblioteki, przygotowanie projektów i dyskusji w grupach, projekcje filmów, koncerty i inne aktywności.
W jeden z dwóch weekendów kursu organizowana jest wycieczka w góry. Drugi z weekendów jest najczęściej wolny, co umożliwia uczestnikom zwiedzanie Krakowa i okolic.

Podstawy zrównoważonego rozwoju.

Przed rozpoczęciem kursu, uczestnicy zobowiązani są do samodzielnego poznania podstawowych zagadnień związanych z tematyką kursu: definicji, procesów społecznych i gospodarczych, podstaw etycznych, planów i strategii poszczególnych krajów, problematyki zasobów naturalnych, podstaw ekonomicznych, podstaw ekologicznych itp. W tym celu dostarczane im są niezbędne materiały (wykłady oraz artykuły).
Wybrane zagadnienia poruszane w czasie kursu:

• Etyka środowiskowa
• Ekonomia ekologiczna
• Ekologia systemowa
• Problematyka zasobów naturalnych
• Zrównoważony rozwój społeczny
• Lokalna Agenda 21
• Zrównoważone budownictwo i architektura
• Czysta produkcja
• Etyka w biznesie
• Wprowadzenie idei zrównoważonego rozwoju do edukacji

Struktura kursu

Kurs jest podzielony na trzy odrębne pod względem merytorycznym części, z których każda realizowana jest w ciągu jednego tygodnia.

I. Teoria i praktyka zrównoważonego rozwoju lokalnej społeczności

Wykłady poświęcone są lokalnym aspektom zrównoważonego rozwoju, omawiane jest sporządzanie programów i strategii rozwoju dla społeczności lokalnych, sposoby ich wprowadzania, oceniania i monitorowania. Rozwiązywanie konfliktów społecznych, prowadzenie mediacji. Pokazywane są również możliwości praktycznego wprowadzania zasad zrównoważonego rozwoju, w oparciu o szereg przykładów z całego świata.

Równolegle do wykładów uczestnicy realizują duży projekt praktyczny.

W 2009 roku będzie on realizowany w ścisłej współpracy z przedstawicielami władz i społeczności lokalnej gminy Zawoja, szczególnie interesującej z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju; gdyż leży w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów Natura 2000 i boryka się z problemami charakterystycznymi dla wielu polskich społeczności (brak tradycji demokratycznych; problemy gospodarki wodno-ściekowej; niezrównoważony rozwój urbanistyczny, itp.).

Projekt polega na praktycznym zastosowaniu wiedzy zdobytej w trakcie zajęć do próby rozwiązania rzeczywistych problemów społeczności lokalnej. Składają się na niego warsztaty z komunikacji, metod rozwiązywania konfliktów społecznych o podłożu środowiskowym, procesów grupowego podejmowania decyzji; gry symulacyjne; debaty publiczne z udziałem przedstawicieli społeczności lokalnej; spotkania i wywiady z różnymi grupami interesów; wizje lokalne na terenie realizacji projektu; praca grupowa nad opracowaniem raportu facylitowana przez doświadczonych trenerów; konsultacje przy wykorzystaniu wideokonferencji z grupą ekspertów z polskich i zagranicznych organizacji i uczelni partnerskich.

W roku 2009 tematem projektu lokalnego będzie możliwość zrównoważonego rozwiązania problemu gospodarki wodno-ściekowej w gminie Zawoja (okresowe niedobory wody, brak systemu zbierania i efektywnego oczyszczania ścieków). Wspólnie z interesariuszami (władzami lokalnymi, organizacjami pozarządowymi, mieszkańcami) oraz zaproszonymi ekspertami uczestnicy kursu wypracują środowiskowo przyjazne, wygodne dla użytkowników oraz ekonomicznie realne rozwiązanie tych problemów. Oczywiście będzie ono dostosowane do warunków panujących w Zawoi, jednak w prosty sposób będzie mogło być wykorzystane jako modelowe rozwiązanie dla gmin górskich o rozproszonej zabudowie, które borykają się z bardzo podobnymi problemami jak Zawoja.

W roku 2010 w ramach tego projektu, najprawdopodobniej zajmiemy się tematem zrównoważonej gospodarki odpadami stałymi w Zawoi - kolejnym kluczowym zagadnieniem dla zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w naszym kraju.

W projekcie lokalnym stawiamy na silne zaangażowanie studentów - praca w realnej sytuacji, nad praktycznym, złożonym przykładem, powoduje w nich niewymuszoną chęć zgłębiania wiedzy, szukania dobrych przykładów, narzędzi i metod rozwiązywania problemów. Rola prowadzących to nie rola nauczycieli próbujących „wtłoczyć wiedzę", trenerzy stają się „zasobami wiedzy" - studenci sami inicjują dyskusje, zadają pytania, szukają w rozmowach z nimi optymalnych rozwiązań. We wszystkich działaniach, podkreślamy znaczenie partnerstwa i wzajemnego szacunku, kursanci i trenerzy w relacjach z lokalnymi społecznościami nie przyjmują roli nieomylnych ekspertów, nie narzucają żadnych rozwiązań; wymiana wiedzy i doświadczeń jest dwustronna. Korzyść z projektu jest obopólna - studenci mają unikalną szansę na pracę nad realnym, złożonym, zupełnie nieakademickim przypadkiem, natomiast mieszkańcy otrzymują wymierne, realne wsparcie. Staramy się by w projekcie uczestniczyli przedstawiciele wszystkich grup interesu; w przypadku debat publicznych organizujemy je w formie facylitowanej Open Space Discussion lub dyskusji w mniejszych podgrupach, tak aby osoby nie przyzwyczajone do publicznych wystąpień mogły w nich aktywnie uczestniczyć; w trakcie spotkań i wywiadów staramy się nimi objąć jak najbardziej różnorodne grupy, również pozostające na marginesie życia społecznego.
Efektem rzeczowym projektu jest pogłębiony pisemny raport, który przekazujemy przedstawicielom gminy, z którą współpracujemy do późniejszego wykorzystania, jest on również publikowany w internecie, a na jego podstawie powstaje publikacja ‘Zastosowania zrównoważonego rozwoju w Polsce. Rozwój Lokalny'.

II. Zrównoważony biznes

Jest to drugi duży projekt, w ramach którego analizowane są zagadnienia związane z wprowadzaniem zasad zrównoważonego rozwoju do świata biznesu. Grupy robocze złożone z uczestników szkoły letniej i trenerów odwiedzają wybrane przedsiębiorstwa, by wraz z ich przedstawicielami dokonać analizy prowadzenia działalności gospodarczej pod kątem zrównoważonego rozwoju. W efekcie uczestnicy kursu przy wsparciu trenerów i zespołu ekspertów „wirtualnych" (podobnie jak w przypadku poprzedniego projektu praktycznego kursanci będą mieli możliwość konsultacji poprzez wideokonferencję z ekspertami z organizacji i uczelni partnerskich) mają na celu opracowanie propozycji nowych działań, czy rozwiązań dla firm, z którymi współpracują. Dzięki dostępowi do obszernej biblioteki i wiedzy eksperckiej prowadzących, mają szansę wypracować potencjalną możliwość przeniesienia dobrych praktyk z innych firm w Polsce czy na świecie. Duży nacisk kładziemy na to, by proponowane strategie działania cechowała równowaga między wszystkimi filarami zrównoważonego rozwoju. Z jednej strony staramy się generować propozycje zmniejszające wpływ analizowanych przedsiębiorstw na środowisko, poprzez tworzenie strategii ich gospodarki odpadami, czy wykorzystania zasobów naturalnych. Z drugiej strony, końcowe raporty odnoszą się również do kwestii społecznych, w tym wsparcia firm dla otaczających je lokalnych społeczności, polepszania warunków pracy, równouprawnienia, wspierania lokalnej ekonomii itp. Wszystkie propozycje są analizowane również od strony ekonomicznej. Dzięki międzynarodowemu charakterowi szkoły letniej istnieje możliwość wymiany doświadczeń i dobrych praktyk stosowanych w państwach uczestników kursu oraz późniejsze dostosowanie ich do lokalnych warunków.

Realizacja tego projektu umożliwia studentom praktyczne poznanie realiów funkcjonowania przedsiębiorstw różnych branż, natomiast dla firm jest to szansa na poznanie aktualnych rozwiązań z dziedziny zrównoważonego rozwoju oraz społecznej odpowiedzialności biznesu stosowanych na świecie.
Na podstawie przygotowanych raportów końcowych powstanie publikacja ‘Zastosowania zrównoważonego rozwoju. Biznes'

W dorobku kursu znajdują się projekty zrealizowane we współpracy z takimi firmami jak:
IKEA Kraków - BP Polska - „Business Park Zawiła" - Philips Morris Polska - Hotel Sheraton Kraków - Bank Ochrony Środowiska - i wiele innych.

III. Praktyczne aspekty zrównoważonego rozwoju

W ramach tej części kursu poruszane są zagadnienia związane z możliwościami praktycznego zastosowania idei zrównoważonego rozwoju w różnych dziedzinach i aspektach życia, takich jak edukacja, architektura i budownictwo, rolnictwo. Wykłady gościnne poświęcone są problematyce 'zrównoważonej' architektury w Polsce, zrównoważonego transportu oraz innym możliwościom praktycznej realizacji zrównoważonego rozwoju w naszym kraju.

Elementem wieńczącym ukończenie kursu jest uroczysta kolacja połączona z wręczeniem certyfikatów sygnowanych przez Uniwersytet Florydzki, Fundację Sendzimira oraz Stowarzyszenie CRS. W ubiegłych latach uroczystość tą kilkukrotnie uświetniła swa obecnością Joanna Słowińska z zespołem.

Inne zajęcia towarzyszące

W procesie dydaktycznym, obok wykładów, ćwiczeń i seminariów, wykorzystywana jest również formuła zajęć terenowych. Kursanci odwiedzają szereg ciekawych miejsc, wizyty te stanowią doskonałe praktyczne dopełnienie treści przekazywanych na zajęciach.

W dotychczasowej historii warsztatów odbyły się wycieczki między innymi do: Urzędu Miasta Nowy Sącz, Huty Częstochowa, firmy produkującej kolektory słoneczne, Huty im. Tadeusza Sendzimira, firmy SlagRecycling, Ojcowskiego Parku Narodowego, Urzędu Miasta Krakowa, składowiska odpadów w Nowym Sączu, Babiogórskiego Parku Narodowego i szeregu innych miejsc.

Organizowane są również wyjazdy o charakterze bardziej wypoczynkowym, turystycznym. Odwiedziliśmy Pieniny, Beskid Sądecki, Bieszczady, spływaliśmy Dunajcem. Oczywiście takie wyjazdy mają również kolosalny efekt dydaktyczny, zwłaszcza w przypadku kursu związanego z ochroną środowiska.
Wyjazdy rekreacyjne łączymy z warsztatami na temat Ekologii Głębokiej. Gościliśmy już kilkakrotnie Jacka Bożka z Klubu Gaja, a ostatnio Ryszarda Kulika z Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot. Rokrocznie odwiedzamy Ekofarmę Fundacji ICPPC -International Coalition to Protect Polish Countryside

Wielokrotnie gościli u nas artyści związani z projektem Karpaty Magiczne, dając niepowtarzalne, magiczne koncerty. Praktycznie co roku gościmy grupę muzyków ludowych z Bieszczad, których zapraszamy przy okazji imprez towarzyszących kursowi.